Ortancalar tomurcuklandı. Gölgeli kuytuları seven dinginlik çiçekleridir onlar. Ama, birkaç haftaya kalmadan, o durağanlığın içinde rengârenk bir coşku patlamasıyla yolumuzu ve de soluğumuzu keseceklerini biliyoruz. Hep yaptıkları gibi. Yeter ki onları serpilip gelişecekleri uygun toprağa ekelim, sulayalım ve… İlle de sevelim. Okulların yaz dinlencesine girmesine yaklaşık iki hafta kala, çocuk[…]
Yazının Devamı
‘Öfkesi burnunda’ insanlarız. “Öfke” sözcüğünün, eski Türkçe “öpke”den geldiğine bakılırsa atalarımız da öfkeliymiş. İsmet Zeki Eyüboğlu’na (1925 – 2003) göre (1), ‘karaciğer’ anlamındaki “öbge; övke> öyken / öygen > öfke” değişimine uğramış (1). Dilbilim araştırmacısı Eyüboğlu; “öfkelenme olayında yüzün kızarması, yüze kan yürümesi, gövdenin ısınması karaciğerle bağlantılı sanıldığından öpke /[…]
Yazının Devamı
Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramını kutluyoruz. 19 Mayıs 1919 tarihi; çökmüş, düşman çizmesi altında ezilen bir imparatorluktaki padişah kullarının, Atatürk önderliğinde önce yurdunu kurtarış, sonra da Batılı, kendi ayaklarının üzerinde durabilen bir ulus olarak kuruluş öyküsüdür. Gerçek bir onur öyküsü. O gün, Karadeniz’in hırçın dalgalarına karşı köhne Bandırma vapuruyla[…]
Yazının Devamı
Türkçemiz, ulusal kimliğimizin en önemli öğesi. Ve bilimsel bir gerçek: İnsanoğlu, sözcüklerle düşünüyor. Yani, önce ‘düşünen birey’, giderek de ‘düşünen toplum’ olması için mutlak gereklilik, dilini varsıllaştırıp ‘doğru ve güzel’ kullanmak. Atatürk’ün, ‘ulusal kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkarma’ ülküsünü gerçekleştirmemiz de buna bağlı. Tanrı katında ‘insan’ demek olan “kul”un[…]
Yazının Devamı
‘İlkyazı muştuladığına’ inanılan cemrelerin sonuncusu toprağa düşeli iki ay oldu. En çok ‘yoksul evlerinin karabasanı’ olan kış, ilkyaza sık sık direnip ruhumuzu karanlıklar ülkesine geri döndürmeyi sonunda bıraktı… 5 – 6 Mayıs günleri kutladığımız Hıdırelllez ile, ılık bir yaz selamı çaktı. Müslümanlık – Hıristiyanlık ortak inanışına göre iki kutsal kişi,[…]
Yazının Devamı
Çok sevdiğimiz Japon yazar Haruki Murakami (doğ. 1949), “Sahilde Kafka” romanının bir yerinde şunu söyler (1): – Kulak ver, Kafka Tamura, dedi Oşima. Kulak ver, istiridye gibi tüm dikkatinle. Millî Eğitim Bakanlığınca (MEB), geçen hafta yapılan, ulusal eğitimde öngördükleri değişikliklere ilişkin açıklama, bize yukarıdaki uyarı sözünü anımsattı. Ülkemizin bütün öğretim[…]
Yazının Devamı
Dün, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutladık! Millet Meclisi, 23 Nisan 1920’de, son padişah Vahdettin’in İngilizlere sığınıp kaçarak işgalci düşmana terk ettiği yurdumuzu geri almak için verdiğimiz Kurtuluş Savaşı sürerken açıldı. Kuvayı Milliye’nin Galip Hoca takma adlı neferi, Türkiye’nin 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar’dan (1883 – 1986) , genç[…]
Yazının Devamı
Doğa, ilkyaz doğurganlığını yaşıyor. Bütün canlıları, renk renk, biçim biçim, misk kokulu mutluluğa çağırıyor. Deniz kıyıları, parklar, bahçeler, insan çağlayanı. Gelgelelim, bir parlak güneşin, bir de çocukların dışında güleryüz hak getire! Bunca güzelliğin cömertçe sunulduğu ‘öteki’ hepimizin bakışlarında, terk edilmiş sokak köpeği hüznü. Ömrümüzden bir bayram daha gitti; yine gönlümüzce[…]
Yazının Devamı
Eskiden lunaparklarda motosiklet cambazları, yürekleri ağza getiren bir gösteri yaparlardı. Tabanı çukurdaki ahşap bir daireye oturtulmuş dev fıçı benzeri bir silindir, kendi çevresinde dönerdi. Cambaz motosikletini, dönen o silindirin dikey duvarının üzerinde son hızla sürerdi. Bununla da kalmaz; aynı anda türlü akrobasi hareketleri yaparak izleyenlerin büsbütün soluğunu keserdi. Söz konusu[…]
Yazının Devamı
Değerli dirimbilim (biyoloji) ve sinirbilim (nöroloji) uzmanı Prof. Dr. Sinan Canan’ın (1972 doğ.) ilginç bir tezi: “Bir yerlere doğru koşarken bir anda durup ‘Ben ne yapıyorum?’ diye kendini sorgulayan tek canlı, insandır.” Bu teze ilişkin olarak ilk kez kırk küsur yıl önce deneyimlediğimiz bir gerçek var. ‘Vatanî görev’ yapanlar bilir;[…]
Yazının Devamı
Bugün “27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü”. 1961 yılından beri dünya ölçeğinde kutlanıyor. Takvimleri, andaçları (ajanda), saatleri ‘ilkelliğe ayarlı’ olan kimi ‘sanat sevmez’, kof politikacıların “beka” palavralarına kulak asmayın… Ulusumuz için yaşamsal her konuda, insanlığın ileri uygarlık ışığıyla yolumuzu aydınlatan Atatürk, “Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş olur.” diyordu.[…]
Yazının Devamı
Biz bu satırları yazarken 2024 Yerel Seçimlerine iki haftadan az zaman kalmıştı. Beklediğimiz ‘steryo hâller’ bir bir gerçekleşiyor. Steryotip davranış; daha çok aynı ya da benzer devinimleri sürekli yineleyen otizm hastalarında görülüyor. Özellikle İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik hiçbir vicdanî / ahlakî ölçüte uymayan yalan, kara çalma, hakaret, tehdit ve[…]
Yazının Devamı
“…Yalnızlık paylaşılmaz / Paylaşılsa yalnızlık olmaz.” demiş, şair Özdemir Asaf (1923 – 1981). Bizse pekâlâ paylaşıyoruz. Kiminle mi? Kapı komşumuz Torcan’la. Hâttâ komşuluktan da öte arkadaşımız olan Torcan 2,5 yaşında. Karşı evin bahçesiyle terasında yaşayan Labrador Retreiver cinslerinin kırması, parlak kahverengi tüylü, erkek bir köpek. Eğitilirse görme engellere rehberlik edebilecek[…]
Yazının Devamı
“Duygulanım”; genel anlamıyla ‘etkilenme, teessür’ demek. Felsefede ise ‘herhangi bir dış etmenle, ruhsal durumun değişmesi’ gibi karmaşık anlamlar yüklü bir kavram. Kendimizi bildik bileli, zamanı doğru kullanmaya çalışarak okuyan ve kültür sanat etkinliklerinden karınca kararınca da olsa kendimize düşen ‘insanî pay’ı almayı amaç edinenlerdeniz. Birkaç gün önce tanık olduğumuz bir[…]
Yazının Devamı
Cüce ay şubat bitmeden ilkyaz, kapımızı çalıverdi. Parklar, bahçeler, ateş kırmızısından Çingene pembesine, Van Gogh sarısından süt beyazına rengârenk meyve ağacı çiçekleriyle donanma yarışına erken başladı. Belli bir yaşı geride bırakmış çoğu insan; Shakespeare’e (1564 – 1616), “Cehennem boş, bütün şeytanlar burada!” dedirten şer dünyasından kaçıp en korunaklı yer olarak[…]
Yazının Devamı
Neredeyse her gün türlü kötülüklerle sınanan bir toplum olup çıktık. Erzincan’ın İliç ilçesinde (13 Şubat 2024 günü) görülmedik bir maden faciası yaşandı. Fırat Nehri’nin iki kolundan Karasu Nehri ile Sabırlı Deresi’nin hemen yanı başındaki Çöpler (Köyü) Altın Madeni hafriyatından oluşan devasa ‘zehir dağı’, en az dokuz kişiyi yutarak vadiye kaydı;[…]
Yazının Devamı
“… Çünkü Sevgililer Günü’ydü o gün, Her kuşun eş bulmak için tepeye gittiği.” İngiliz şiirinin babalarından Geoffrey Chaucer’ın (?- 1400) dizelere dökmesinden beri yani en az altı yüz küsur yıldır kutlanan o gün, bugün; 14 Şubat Sevgililer Günü. Kökeni ise ne garip ki Antik Roma’nın (çoktanrılı) pagan kültürüne, daha doğrusu[…]
Yazının Devamı
Türkiye; Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Diyanet Akademisince verilen ilk mezunlara seslenişini konuşuyor. 2023 Haziran sonu itibarıyla 211 bin 164 elemanı bulunan Diyanet, ordusunu genişlettikçe genişletiyor. Akademinin 33 merkezinde eğitilen imam – hatip, müezzin – kayyım ve Kuran kursu öğreticisi olmak üzere dört bin 537 kişi, önümüzdeki ay işe başlatılacakmış. Rastlantıya bakın; ülkemizde[…]
Yazının Devamı
Öz Türkçe karşılığı “ekin” olan “kültür”ün (Fr. culture) geniş anlamı: “Tarihsel, toplumsal gelişmelerin kazanımlarıyla bunları yaratmada, sonraki kuşaklara aktarmada kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünü.” Kültürün başat aktarılma aracı, “dil”. Dilini koruyup geliştiremeyen toplumlar, zamanla ‘ulusal kimliğini’ yitiriyor. Sözü fazla uzatmadan, bu ‘yaşamsal’ konuda geldiğimiz[…]
Yazının Devamı
Bir Rus atasözü: “Rus’u kazı, altından Kazak çıkar.” Kazaklar Türksoylu olduklarına göre, Aristo mantığı, öteki adıyla düz mantık kullanırsak: “Rus’u kazı altından Kazak, onu da kazırsan altından Türk çıkar.” Asya’yı karış karış dolaşıp Türklerin tarih sahnesindeki izlerini süren değerli bilim insanı Prof. Dr. Ahmet Taşağıl (doğ. 1964), Rusya topraklarındaki Sibirya’nın[…]
Yazının Devamı