ÇİFTE BAYRAM KUTLU OLSUN

Bu hafta, iki önemli yıldönümünü birden kutluyoruz. İlki yarın; 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı; en büyük bayram. Mustafa Kemal Atatürk, 97 yıl önce 28 Ekim’de Çankaya Köşkü’nde verdiği akşam yemeğinde, “Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz.” demişti. Atatürk’ün yakın silah arkadaşlarından kimileri, ertesi sabah cumhuriyetin ilanını ancak halkla birlikte, top sesleriyle öğrendiler. Karşı çıktılar ama önleyemediler. Çağdaş, hâttâ[…]

Yazının Devamı

‘DEĞİMLİ’ OLMAK

Yıl: 1946. Hasanoğlan Köy Enstitüsü’ne İngilizce öğretmeni aranmaktadır. Ünlü eğitim bilimci, Köy Enstitülerinin kurucusu olan İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç ve Sabahattin Eyüboğlu, birlikte dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile görüşürler. Hasanoğlan’da İngilizce dersi verebilecek bir kız bulduklarını söylerler. Ne var ki bu kız, Bella adında bir Yahudi’dir. İsmet Paşa (1): — Ee? Ne bekliyorsunuz, hemen işe alın, der. Kız, ortaokul mezunu olduğu için okulun kütüphaneci kadrosunda işe[…]

Yazının Devamı

‘DEUS EKS MACHINA’

Tiyatroda ve sinemada zaman zaman başvurulan, eski Yunan tragedyalarından kalma bir yöntem: “Deus eks (ex) machina” Bu Latince sözün, bire bir Türkçesi: “Makinedeki tanrı.” (Deyişi, bilge şair Özdemir İnce, değerli meslektaşımız Namık Koçak‘ın Tele 1‘de başarıyla hazırlayıp sunduğu “Forum” izlencesinde 10 Ekim 2020 günü anımsattı.) TİYATRODAN… Kimi tragedyalarda olaylar kördüğüm olur veya ‘kahraman’, göz göre göre gelen tehlike karşısında derin[…]

Yazının Devamı

BU BİR DEYİM, BEN SİZE NE DİYEYİM!..

Octavio Paz, “Yalnızlık Dolambacı”nı (Cem Yayınevi), yurttaşı Meksikalıların deyim yerindeyse ‘ciğerini okuyarak’ yazmış. O kitabı -yıllarca gecikmeyle de olsa- hatmettiğimizden (ve CETVEL’de sizlerle paylaştığımızdan) beri, ‘biz Türkler kimiz, nereden gelip nereye gidiyoruz’u anlayabilme dürtüsüyle tarihimize daha bir merak sardık. [Bu arada, her alanda karşımıza çıkan dil yanlışlarına duyarlılığımızın, -iyi mi kötü mü olduğuna karar veremediğimiz- bir tepkeye[…]

Yazının Devamı