Aylık arşivler: Şubat 2017

İki Kulak Bir Dil İçin -5

Kimi TV sunucuları, konuşma dilimizdeki “geniş ünlülerin daralması” kuralına uymuyor.

Bu bağlamda en çok da “değil” sözcüğünün yanlış seslendirildiğini işitiyoruz.

“-ğ-“ harfi; “değil”de olduğu gibi, “e” ve “i” harflerinin arasındaysa “y” okunur.

Sanırız, yukarıdaki kural gereği, hemen tüm sunucularımız “değil” sözcüğünü şöyle okuyor:

“Deyil”.

Bizce yanlış.

Çünkü “e” harfi, geniş ünlüdür ve “değil”i seslendirirken “-e-“yi de “-i-“ye dönüştürmeliyiz:

“Diyil”.

İki Kulak Bir Dil İçin -5 yazısına devam et

İki Kulak Bir Dil İçin -4

Hemen tüm TV kanallarımızda sunucuların, “ağır” sözcüğünü yazıldığı gibi okuduklarını işitiyoruz.

Evet, Türkçemiz genellikle ‘yazıldığı gibi okunan’ az sayıdaki dilden biridir.

Batı dillerinde iki ünlü (diftong), kimi zaman da üç ünlü (triftong) harfin bir arada yazıldığı hâlde tek ses verdiğini (1) biliyoruz.

Ama, her dilin kendine özgü incelikleri olduğu gibi, Türkçemizde de ‘yazıldığından farklı seslendirilen’ sözcükler var.

Örneğin, bir sözcüğün içindeki “ğ” okunmaz; kendisinden önce gelen ünlüyü, ‘bir değer uzun’ okutur:

“yağmur” (yaamur), “bağımsız” (baamsız),”boğmak” (boomak) gibi “ağır”ın okunuşu da şöyledir:

“aar”

İki Kulak Bir Dil İçin -4 yazısına devam et

Öğretmenim ‘Cani’m Benim!

Geçen cuma, Şilili büyük şair Pablo Neruda’yı (1904 – 1973) birkaç kez anımsadığımız gün oldu.

Dondurucu bir şubat sabahının kızıl sarı parlaklığı, sokak lambalarının ferini söndürmeye koyulmuştu. Neruda’nın, üçüncü eşi için yazdığı “Matilde’ye Sone”sindeki gibi:

“… ateş de pay alır kendine soğuktan…”

Gün içinde Neruda yine buldu bizi!

Öğretmenim ‘Cani’m Benim! yazısına devam et

İki Kulak Bir Dil İçin -3

En iyi eleştiri, özeleştiridir, düşüncesiyle medyamızdaki ‘dil yanlışlarına’ dikkat çekmeyi sürdürüyoruz…

Deneyimli bir meslektaşımız, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın resmen ziyaret ettiği Mozambik’ten, haber kanalının canlı yayınına bağlanıyor:

– Burası ‘oldukça’ sıcak… Ülkenin ‘oldukça’ ciddi ekonomik sorunları var.

Gazetecinin “çok” anlamında kullandığı “oldukça” belirteci, aslında ‘ne az ne de fazla; orta karar’ demek.

İki Kulak Bir Dil İçin -3 yazısına devam et