Türkçeleşmiş, Türkçe midir -3

Özgün biçimine “-ist” ekleyip uydurduğumuz Fransızca (!) sözcüklerden kimileri (1): Şovenist: Doğrusu, Fransızca ‘aşırı milliyetçi’ anlamındaki “chauvin” (şoven, okunur). Baterist: Aslı, orkestra davulcusu demek olan Fransızca “batteur” (batör, okunur). Uydurma ‘baterist’in (2) Fransızcası “batteur”den dem vurmuşken “-eur” eki alan bir başka sözcüğe değinelim…

Yazının Devamı

Türkçeleşmiş, Türkçe midir -2

Charles de Gaulle (1890 – 1970), Fransa Cumhurbaşkanı iken resmî ziyarette bulunduğu Ankara’da, coşkulu törenlerle karşılanır. Dönemin belediye başkanı, seçkin konuk onuruna düzenlenen toplantıda, başkentteki çalışmalarını anlatır: – Ankara’da ‘elektrifikasyon’u tamamladık, ‘kanalizasyon’ şebekesini genişlettik, bir ‘reklamasyon’ merkezi kurduk ayrıca ‘komünikasyon’ yatırımları yapıyoruz.

Yazının Devamı

Türkçeleşmiş, Türkçe midir-1

Öğrencilik yıllarımızda, küçümsediğimiz Orta Doğu ülkelerinden üniversite eğitimi için Türkiye’ye gelen yaşıtlarımızın kıskandığımız bir yönü vardı. Devlet okullarından mezun bu gençlerin her biri, çok iyi İngilizce ve / veya Fransızca konuşabiliyordu. Sanırız hâlâ da öyle. Türkiye’deki ulusal eğitim dizgesine gelince… Sosyal medyada okuduğumuz bir iletiyi düşündükçe hâlâ gülüyoruz. İleti şöyleydi:[…]

Yazının Devamı

Dere Geçerken At Değiştirilir

Farsça “güzergâh” sözcüğünü, haberlerde sık sık ‘geçiş’ sözcüğüyle birlikte kullanıp “geçiş güzergâhı” diyoruz. Bu köşede daha önce de anımsattığımız gibi, “güzergâh” zaten ‘uğranılacak, geçilecek yer’ demek. Yani “geçiş” gereksiz, “güzergâh” dememiz yeterli.

Yazının Devamı

Okullarda 'Söylev'i Okutun

Bir zamanlar “Muhteşem Yüzyıl” adlı TV dizisi eleştirilirken söylenenin tersine Padişah Kanuni, ‘otuz yıl at üstünde yaşamadı’! Arada, attan inip Fransızlarla kapitülasyonları imzaladı. İlki 1535’te yapılan o antlaşma dizisiyle Fransızlara tecimsel öncelik ve üstünlük, giderek Fransız konsoloslarına kendi yurttaşlarını yargılama hakkı hâttâ ülkemizde elçisi bulunmayan Fransız dostu devletlerin yurttaşlarını bile[…]

Yazının Devamı